Laman Utama »
Aqidah »
Menjemput Kenaikan Darjat di Syurga dengan Mencintai Kerabat Rasulullah - shallallahu 'alaihi wa sallam - dan Mereka yang Memiliki Kemuliaan - Jilid 1
Sampel Kandungan Kitab (Petikan Terpilih)
Perenggan 2
اسْتِجْلَابُ ارْتِقَاءِ الغُرَفِ
بِحُبِّ أَقْرِباءِ الرَّسُولِ صلى الله عليه وسلم
وَذَوِي الشَّرَفِ
تَأْلِيفُ
الحَافِظِ شَمْسِ الدِّينِ مُحَمَّدِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ السَّخَاوِيِّ (831 هـ - 902 هـ)
تَحْقِيْق وَدِرَاسَة
خالد بن أحد الصُّمِّي بابطينْ
الجُزْءُ الأَوَّلُ
دَارُ البَشَائِرِ الإِسْلَامِيَّة
Usaha Memperoleh Kenaikan Kedudukan Tinggi di Syurga dengan Mencintai Kerabat Rasul (keluarga Nabi) sallallahu 'alaihi wa sallam serta Mereka yang Memiliki Kemuliaan
Karangan:
Al-Hafiz (penghafal hadis) Shamsuddin Muhammad bin Abdurrahman al-Sakhawi (831 H - 902 H)
Kajian dan Semakan:
Khalid bin Ahmad al-Summi Babtain
Bahagian Pertama
Dar al-Basha'ir al-Islamiyyah (Rumah Penerbitan Berita Gembira Islam)
Perenggan 3
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
قال الله تعالى:
{إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}.
[سورة الأحزاب (آية 33)]
قال النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم:
"أُذَكِّرُكُمُ اللهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي، أُذَكِّرُكُمُ اللهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي، أُذَكِّرُكُمُ اللهَ في أَهْلِ بَيْتِي".
[صحيح مسلم (4/ 1873)]
Dengan nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Penyayang.
Allah Ta’ala (Maha Tinggi) berfirman: {Sesungguhnya Allah hanyalah berkehendak untuk menghilangkan al-Rijs (dosa atau kekotoran) daripada kamu, wahai Ahlul Bait (keluarga Nabi), dan membersihkan kamu sebersih-bersihnya}. [Surah al-Ahzab (ayat 33)]
Nabi sallallahu ‘alaihi wa sallam (semoga selawat dan salam Allah ke atas baginda) bersabda: "Aku mengingatkan kamu kepada Allah tentang Ahlul Baitku (ahli keluarga baginda), aku mengingatkan kamu kepada Allah tentang Ahlul Baitku, aku mengingatkan kamu kepada Allah tentang Ahlul Baitku". [Sahih Muslim (4/ 1873)]
Perenggan 137
• قوله في (ص 542 وما بعدها): "وأمَّا ما أسنده الدَّيلميُّ [4/ 221] عن عثمانَ بنِ عفَّان رضي الله عنه، عن النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم أنَّه قال: "المَهدِيُّ مِن وَلَدِ العبَّاسِ عَمِّي"؛ فما تقدَّم أصحُّ منه وأكثر.
ومن الضَّعيف في ذلك؛ ما رواه السَّمَرْقَنْدِيُّ من حديث أبي جعفر المنصور، عن أبيه، عن جدَّه، عن ابنِ عباسٍ رضي الله عنهما، أن النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم إليه- يعني العبَّاس- مقبلًا، فقال له:
"هذا عمِّي أَبُو الخلفاء، أجوَدُ قريْشٍ كفًّا وأجملها، وإنَّ مِنْ وَلَدِهِ السَّفَّاحَ، والمنْصُورَ، والمَهْدِيَّ. يا عمُّ! بي فتَحَ الله هذا الأمْرَ، ويَخْتِمُهُ برجل من وَلَدِكَ"
…
".
• وقال في (ص 545): "وما رُويَ من حديث الحَسَنِ البصْريِّ، عن أنسِ بنِ مالكٍ رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لا يَزْدَادُ الأَمرُ إلا شِدَّة، ولا الدُّنيا إلَّا إدبارًا، ولا النَّاسُ إلَّا شُحًّا. ولا تقومُ السَّاعةُ إلَّا على شرار الخَلْقِ، ولا مَهدِيّ إلَّا عيسى بن مَرْيم". فأخرجه الشَّافعيُّ، وابنُ ماجه في "سننه" [2/ 340]، والحاكمُ في "مستدركه" [4/ 488]، وقال: "أوردتُه تعجُّبًا لا مُحتجًّا به"، وآخرون. وصرَّح النَّسائيُّ بأنَّه منكرٌ. وجَزَمَ غيرُهُ من الحفَّاظ بأنَّ الأحاديث التي قبله أصحُّ إسنادًا؛ والله الموفِّق".
5 -
براعة الحافظ السَّخاويِّ في الصِّناعة الحديثية:
تظهر في الكتاب براعة المؤلف في الصناعة الحديثية التي استفادها من شيخه الأول الحافظ ابن حجر، كما يظهر كثرة اطّلاعه على كتب الحديث، واقتناص الفوائد والفرائد من كلام المحدِّثين، وهذه بعض النماذج للدلالة على ذلك:
• قال المؤلف في (ص 299 وما بعدها): "وفي "جامع التِّرمذيِّ" [4/ 309]، و "مسند أحمد" [2/ 374] من حديث يزيد مَوْلى المُنبعِث عن أبي هريرة رضي الله عنه عن النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم قال: "تَعَلَّموا مِنْ أنْسَابكُمْ ما تَصِلُونَ به أرْحامَكُمْ؛ فإنَّ صِلَةَ الرَّحمِ محبَّةٌ في الأَهلِ، مَثْرَاةٌ في المال، مَنْسَأةٌ في الأَثرِ". وقال: "إنه غريب لا نعرفه إلَّا من هذا الوجه".
"قُلْتُ: لكن له شاهدٌ عند البَغَويِّ [3/ 360]، والطَّبراني [18/ 98]، وابنِ شاهين، وغيرهم، من حدث عبد الملك بن يعلى، عن العلاء بن خارجة أنَّ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم قال: وذكر مثله؛ لكنه قال: "مَنسَأة في الأجل". إلَّا أنه كما قرَّرتُ فيما كتَبْتُه من "شرح الترمذي"
• Kata beliau di (m/s 542 dan selepasnya): "Adapun apa yang disandarkan oleh ad-Dailami [4/ 221] daripada 'Uthman bin 'Affan radhiyallahu 'anhu, daripada Nabi shallallahu 'alaihi wa sallam bahawa Baginda bersabda: "Al-Mahdi adalah daripada anak cucu al-'Abbas bapa saudaraku"; maka apa yang telah disebutkan sebelum ini adalah lebih sahih (benar) dan lebih banyak daripadanya.
Dan antara yang dha'if (lemah) dalam hal itu adalah apa yang diriwayatkan oleh as-Samarqandi daripada hadis Abu Ja'far al-Mansur, daripada bapanya, daripada datuknya, daripada Ibnu 'Abbas radhiyallahu 'anhuma, bahawa Nabi shallallahu 'alaihi wa sallam melihat kepadanya -iaitu al-'Abbas- yang sedang datang, lalu Baginda bersabda kepadanya: "Ini adalah bapa saudaraku, bapa kepada para khalifah, orang Quraisy yang paling pemurah tangannya dan yang paling tampan, dan sesungguhnya di antara anak cucunya akan ada as-Saffah, al-Mansur, dan al-Mahdi. Wahai bapa saudaraku! Dengan aku Allah memulakan urusan ini, dan Dia akan mengakhirinya dengan seorang lelaki daripada anak cucumu" ... ".
• Dan beliau berkata di (m/s 545): "Dan apa yang diriwayatkan daripada hadis al-Hasan al-Basri, daripada Anas bin Malik radhiyallahu 'anhu, beliau berkata: Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam bersabda: "Urusan ini tidak akan bertambah melainkan semakin sukar, dunia tidak bertambah melainkan semakin membelakang, dan manusia tidak bertambah melainkan semakin bakhil (kedekut). Dan tidak akan berlaku kiamat melainkan ke atas seburuk-buruk makhluk, dan tidak ada Mahdi melainkan 'Isa bin Maryam". Maka hadis ini dikeluarkan oleh asy-Syafi'i, Ibnu Majah dalam "Sunan" beliau [2/ 340], dan al-Hakim dalam "Mustadrak" beliau [4/ 488], dan beliau berkata: "Aku menyebutkannya sebagai suatu kehairanan, bukan sebagai hujah (dalil) yang digunakan", dan juga oleh ulama-ulama lain. An-Nasa'i pula menjelaskan dengan terang bahawa hadis itu munkar (sangat lemah). Al-Huffaz (pakar-pakar hadis) yang lain pula memastikan bahawa hadis-hadis yang sebelumnya adalah lebih sahih isnad (rantaian perawi) daripadanya; dan hanya Allah yang memberi taufiq (petunjuk)".
5 - Kehebatan al-Hafiz as-Sakhawi dalam as-Sina'ah al-Hadithiyyah (kepakaran dalam bidang hadis):
Kehebatan penulis dalam bidang kepakaran hadis muncul dalam kitab ini, yang mana beliau telah mempelajarinya daripada guru pertama beliau iaitu al-Hafiz Ibnu Hajar. Begitu juga jelas kelihatan keluasan pembacaan beliau terhadap kitab-kitab hadis, serta kemahiran beliau dalam memetik faedah-faedah dan ilmu-ilmu yang jarang ditemui daripada perkataan para ulama hadis, dan berikut adalah beberapa contoh untuk menunjukkan perkara tersebut:
• Penulis berkata di (m/s 299 dan selepasnya): "Dan di dalam "Jami' at-Tirmidzi" [4/ 309], dan "Musnad Ahmad" [2/ 374] daripada hadis Yazid maula (bekas hamba) al-Munba'ith daripada Abu Hurairah radhiyallahu 'anhu daripada Nabi shallallahu 'alaihi wa sallam, Baginda bersabda: "Pelajarilah daripada keturunan kamu apa yang dengannya kamu menyambung silaturahim (hubungan kekeluargaan) kamu; kerana sesungguhnya silaturahim itu adalah kecintaan dalam keluarga, punca kekayaan dalam harta, dan penunda dalam ajal (memanjangkan umur)". Dan beliau berkata: "Sesungguhnya ia adalah gharib (asing/ganjil), kami tidak mengetahuinya melainkan daripada jalan ini sahaja".
"Aku berkata (as-Sakhawi): Akan tetapi ia mempunyai syahid (hadis penyokong) di sisi al-Baghawi [3/ 360], at-Tabarani [18/ 98], Ibnu Shahin, dan selain mereka, daripada hadis Abdul Malik bin Ya'la, daripada al-'Ala' bin Kharijah bahawa Nabi shallallahu 'alaihi wa sallam bersabda: dan beliau menyebutkan hadis yang serupa; namun beliau menyebut: "penunda dalam ajal". Melainkan ia adalah sebagaimana yang telah aku tetapkan dalam apa yang telah aku tulis dalam "Syarah at-Tirmidzi"
Perenggan 138
معضل أو منقطع. والصَّواب فيه: عبد الملك بن عيسى بن العلاء بن جارية، راويه عن يزيد مولى المنبعث، أو عن ولده عبد الله بن يزيد؛ والله الموفق".
• وقال في (ص 640) مما يدلُّ على براعته في الصِّناعة الحديثية، ومعرفته العلل: "ولابنِ خُزَيْمَةَ (4/ 240)، وابن حبَّانَ (9/ 137) في "صحيحيهما"، وابنِ مَرْدُويه، وابنِ أبي حاتم (10/ 3306)، وعَبدٍ في "تفاسيرهم" من حديثِ موسى بن عُقبة، عن عبد الله بنِ دينار، عن ابنِ عُمَرَ رضي الله عنهما قال: "طاف رسولُ الله صلى الله عليه وسلم يَومَ فتح مَكَّةَ على ناقته القَصواء، يَستلِمُ الأركانَ بمِحجَنٍ في يده، فما وَجَدَ لها مناخًا في المسجد، حتى نزل على أيدي الرِّجال، فخرج بها إلى بطن المسيل، فَأُنيخَتْ. ثم إنَّ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم خَطَبَهُم على راحلته، فَحَمِدَ الله عز وجل، وأثنى عليه بما هو له أهلٌ، ثم قال:
"يا أَيُّها النَّاسُ! إنَّ الله قَدْ أَذْهَبَ عَنكُم عُبيّةَ الجَاهِلِيَّةِ وَتَعَظُّمها بآبائِها؛ فالنَّاسُ رَجُلانِ: رَجُلٌ بَرٌّ تَقِيٌّ، كَرِيمٌ على الله، وفَاجرٌ شقِيٌّ هَيِّنٌّ على الله. إنَّ اللهَ يقولُ: {يَاأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} [الحجرات: 13] ". ثم قال: "أقُولُ قَولي هذا، واسْتَغْفِرُ الله لي وَلَكُمْ".
"وَرجَالُهُ ثقاتٌ؛ بحيث إنَّ الضِّياءَ المَقْدِسيَّ أورده في "المختارة" من هذا الوجه.
"لكن قد أعلَّه ابن مَردُويه بأَنَّ محمَّد بنَ المقرئ راويه عن عبدِ الله بنِ رجاء، عن موسى بنِ عُقبة وَهِمَ في قوله: "موسى بن عُقبة"، وإنَّما هو "موسى بن عُبيْدة". وحينئذٍ فهو ضعيف، لضَعْفِ موسى بن عُبيْدة. قلتُ: لكن له متابعٌ عند التِّرمذيِّ
…
"، إلخ كلامه.
6 -
مناقشتة العلمية وتعقُّبه لنقَّاد الحديث:
ومن مزايا الكتاب؛ مناقشة المؤلف وتعقُّبه لنقَّاد الحديث؛ لا سيما ابن الجوزي في "موضوعاته" و"علله"؛ الأمر الذي يدل على سعة اطِّلاعه وتمكِّنه من علم الحديث والإسناد، وهذه بعض الأمثلة:
• قال تعليقًا على حديث رقم (61): عند أحمد (3/ 17)، والطبراني في "الأوسط" (4/ 81)، وأبي يعلى (2/ 297)، وآخرين؛ قال: "وتعجَّبتُ من إيراد ابنِ الجَوزِيِّ له في في "العلل المتناهية" [1/ 268]؛ بل أعجب من ذلك قوله: "إنه حديث لا يصحُّ"، مع ما سيأتي من طرقه التي بعضها في "صحيح مسلم" [4/ 1873] ".
... Mu'dal (hadis yang gugur dua perawi atau lebih secara berturutan) atau Munqati' (hadis yang terputus sanadnya). Dan yang benar padanya adalah: Abdul Malik bin Isa bin al-Ala' bin Jariyah, yang meriwayatkannya daripada Yazid maula al-Munba'ith, atau daripada anaknya Abdullah bin Yazid; dan Allah-lah yang memberi taufik".
Dan beliau berkata dalam (muka surat 640) yang menunjukkan kepakarannya dalam industri hadis dan pengetahuannya tentang Illah (kecacatan tersembunyi): "Dan bagi Ibnu Khuzaimah (4/ 240), dan Ibnu Hibban (9/ 137) dalam "Sahih" mereka berdua, dan Ibnu Marduyah, dan Ibnu Abi Hatim (10/ 3306), serta Abd dalam "Tafsir" mereka daripada hadis Musa bin Uqbah, daripada Abdullah bin Dinar, daripada Ibnu Umar radhiyallahu 'anhuma, beliau berkata: "Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam melakukan tawaf pada hari pembukaan kota Mekah di atas unta Baginda al-Qaswa', Baginda menyentuh rukun-rukun (sudut Kaabah) dengan sebatang tongkat di tangan Baginda, namun Baginda tidak menemui tempat menderum untuknya (unta itu) di dalam masjid, sehingga Baginda turun di atas tangan-tangan lelaki (dibantu orang ramai), lalu Baginda keluar dengannya ke tengah lembah, maka ia diderumkan. Kemudian Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam berkhutbah kepada mereka di atas tunggangan Baginda, lalu Baginda memuji Allah Azza wa Jalla, dan menyanjung-Nya dengan apa yang selayaknya bagi-Nya, kemudian Baginda bersabda: "Wahai sekalian manusia! Sesungguhnya Allah telah menghilangkan daripada kamu kesombongan jahiliah dan sikap berbangga dengan nenek moyang; maka manusia itu ada dua jenis: seorang lelaki yang berbakti lagi bertakwa, yang mulia di sisi Allah, dan seorang lagi yang jahat lagi celaka yang hina di sisi Allah. Sesungguhnya Allah berfirman: {Wahai manusia, sesungguhnya Kami menciptakan kamu dari seorang laki-laki dan seorang perempuan dan menjadikan kamu berbangsa-bangsa dan bersuku-suku supaya kamu saling kenal-mengenal. Sesungguhnya orang yang paling mulia di antara kamu di sisi Allah ialah orang yang paling bertaqwa di antara kamu. Sesungguhnya Allah Maha Mengetahui lagi Maha Mengenal} [Al-Hujurat: 13]". Kemudian Baginda bersabda: "Aku mengucapkan perkataanku ini, dan aku memohon ampun kepada Allah untukku dan untuk kamu semua".
"Dan para perawinya adalah thiqah (dipercayai); sehinggakan al-Diya' al-Maqdisi mencantumkannya dalam "al-Mukhtarah" melalui jalur ini. "Tetapi Ibnu Marduyah telah menyatakan adanya Illah (kecacatan) padanya, bahawa Muhammad bin al-Muqri' yang meriwayatkannya daripada Abdullah bin Raja', daripada Musa bin Uqbah telah tersilap dalam ucapannya: "Musa bin Uqbah", padahal sebenarnya dia adalah "Musa bin Ubaidah". Dengan demikian, hadis tersebut adalah daif (lemah), kerana kelemahan Musa bin Ubaidah. Aku (penulis) berkata: Akan tetapi ia mempunyai mutabi' (hadis penguat) di sisi al-Tirmidhi ... ", dan seterusnya daripada perkataan beliau.
6 - Perbincangan ilmiah beliau dan kritikan balas beliau terhadap pengkritik hadis:
Antara kelebihan buku ini adalah perbincangan penulis dan kritikan balas beliau terhadap pengkritik hadis; terutamanya Ibnu al-Jauzi dalam kitab "al-Maudu'at" dan "al-Ilal" beliau; perkara yang menunjukkan luasnya bacaan beliau dan penguasaan beliau dalam ilmu hadis dan sanad (rantaian perawi), dan ini adalah beberapa contohnya:
• Beliau berkata ketika mengulas hadis nombor (61): Di sisi Ahmad (3/ 17), al-Tabarani dalam "al-Awsat" (4/ 81), Abu Ya'la (2/ 297), dan lain-lain; beliau berkata: "Dan aku merasa hairan dengan tindakan Ibnu al-Jauzi yang memasukkannya ke dalam "al-Ilal al-Mutanahiyah" [1/ 268]; bahkan yang lebih menghairankan daripada itu adalah ucapan beliau: "Sesungguhnya ia adalah hadis yang tidak sahih", padahal akan datang penjelasan tentang jalan-jalannya yang sebahagiannya terdapat dalam "Sahih Muslim" [4/ 1873] ".
Perenggan 424
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .In
🔒 Teks Penuh Dikunci
Ini hanyalah pratonton sebahagian perenggan. Kitab ini mengandungi ribuan baris terjemahan selari (parallel translation) berwibawa yang disimpan dengan selamat di dalam pangkalan data kami.
Aplikasi Pembaca Awam
Log masuk untuk menelaah kesemua kitab, simpan penanda buku, dan guna mod audio (Text-to-Speech).
Buka Aplikasi Maktabah
Syarikat AI / Data Scientist
Dapatkan akses API pukal ke atas ribuan dataset Bahasa Melayu-Arab untuk melatih model Large Language Model (LLM) anda.
Beli Lesen Akses API
© 2026 Maktabah Syamilah Melayu. Hak Cipta Terpelihara.