ذم الكلام وأهله - جـ ٣

Sambungan Bab Sembilan: Bab Tentang Tegasnya Larangan Menentang Hadis Dengan Pendapat (Akal)

369 - Ali bin Ahmad bin Muhammad bin Khumairuwaih telah mengkhabarkan kepada kami, Al-Husain bin Ahmad telah mengkhabarkan kepada kami secara imlak (catatan dikte), Ahmad bin Hisyam menceritakan kepada kami di Sur, Al-Musayyab bin Wadih menceritakan kepada kami, Al-Laith bin Sa'd menceritakan kepada kami daripada Nafi', daripada Ibnu Umar radhiyallahu 'anhu, beliau berkata: Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam telah mencukur rambut beliau, dan sekumpulan sahabat beliau radhiyallahu 'anhum juga turut mencukur rambut, manakala sebahagian yang lain hanya memendekkan rambut mereka. Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam bersila: (Semoga Allah merahmati orang-orang yang mencukur rambutnya sebanyak satu atau dua kali, kemudian beliau bersabda: Dan juga orang-orang yang memendekkan rambutnya). Hadis ini diriwayatkan melalui jalur ini, iaitu daripada jalur Al-Laith, daripada Nafi', daripada Ibnu Umar radhiyallahu 'anhu...

370 - Telah mengkhabarkan kepada kami Abu Ya'qub, beliau berkata: Telah mengkhabarkan kepada kami al-Abbas bin al-Fadhl, beliau berkata: Telah menceritakan kepada kami Yahya bin Ahmad bin Ziyad, beliau berkata: Telah menceritakan kepada kami Ahmad bin Sa'id bin Sakhr, beliau berkata: Telah menceritakan kepada kami Ahmad bin Sulaiman, beliau berkata: Telah menceritakan kepada kami Isma'il —iaitu Ibnu 'Ayyasy—, beliau berkata: Telah menceritakan kepada kami Uthman bin 'Atha', daripada ayahnya, bahawa beliau berkata:

"Sesungguhnya telah lahir anak bagiku, dalam keadaan aku tidak pernah mendengar seorang alim (orang yang berilmu) berkata: 'Aku berpendapat (berdasarkan logik semata-mata)', dan aku juga tidak pernah mendengar seorang pelajar berkata kepada seorang alim: 'Bagaimana pendapatmu?'. Adapun orang alim itu, dia akan berkata: 'Aku telah mendengar sekian dan sekian (berdasarkan riwayat)', dan pelajar pula akan berkata: 'Bagaimana anda mendengarnya, semoga Allah memperbaiki keadaan anda, dalam hal sekian dan sekian'."

371 - Telah mengkhabarkan kepada kami al-Hasan bin Yahya, beliau berkata: Telah mengkhabarkan kepada kami Ibrahim bin al-Syah, beliau berkata: Telah mengkhabarkan kepada kami Abu Ahmad bin Quraish (H). Dan telah mengkhabarkannya kepada kami al-Qasim bin Sa'id, beliau berkata: Telah mengkhabarkan kepada kami Mahbub bin Abdul Rahman bin Ahmad bin Mahbub Abu 'Asim, kadi bandar Herat, beliau berkata: Telah mengkhabarkan kepada kami Muhammad bin Ishaq, mereka berdua berkata: Telah menceritakan kepada kami Uthman bin Sa'id, beliau berkata: Telah menceritakan kepada kami Mahbub bin Musa, beliau berkata: Telah mengkhabarkan kepada kami Abu Ishaq al-Fazari, daripada al-Awza'i, beliau berkata:

"Tidaklah kami membenci (atau menyangkal) ke atas Abu Hanifah melainkan kerana dia berpendapat (menggunakan akal) sebagaimana pendapat kami semua..."

... Allah adalah menyerahkan segala urusannya untuk mentaati-Nya. Tanda cinta kepada Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam adalah menerima athar (peninggalan/hadis) baginda dan beramal mengikut sunnahnya serta tidak berpaling kepada selainnya.

Syeikhul Islam —semoga Allah merahmati beliau— berkata: Ini adalah bab yang besar, yang di dalamnya mencakupi banyak ilmu daripada ilmu-ilmu agama. Sesungguhnya aku telah menjelaskan aspek-aspeknya secara mendalam dalam bab mengikuti Sunnah daripada kitab al-Qawa'id, dan sebahagiannya lagi dalam kitab Manaqib Ahlil Athar. Oleh sebab itu, aku tidak menjelaskannya secara terperinci dalam kitabku ini.

Akan tetapi, aku merasa perlu untuk menerangkan sebahagian daripada betapa benci dan tidak sukanya para Salaf (generasi terdahulu) yang terbaik, orang-orang Islam yang soleh daripada umat ini, para ulama pilihan daripada generasi awalnya, serta mereka yang menegakkan pembelaan terhadap agama ini terhadap perbuatan menentang hadis dengan ra'yi (pendapat akal) dan berpaling daripada tunduk (taslim) kepadanya kerana cenderung untuk menguatkan qiyas (analogi) dalam perkara-perkara cabang agama (furu'). Perkara-perkara tersebut adalah antara yang binaan sebahagiannya dapat dicapai oleh kefahaman dan jalannya boleh dijelaskan kepada orang awam.

Malah dalam sesetengah perkara tersebut, tidak dapat tidak memerlukan penelitian melalui qiyas syar'i (analogi yang bertepatan syariat) dan pendapat yang kuat sebagai langkah berhati-hati daripada mereka agar perkara yang lemah tidak menjadi kuat dan perkara yang lurus tidak melampaui batas. Demi Allah, sesungguhnya telah berlaku apa yang mereka bimbangi, telah melampaui batas apa yang mereka cuba bendung, dan telah menimpa ke atas orang Islam keburukan daripada apa yang telah mereka sebutkan.

...Hatim telah menceritakan kepada kami, beliau berkata: al-Hasan bin Muhammad bin al-Sabbah al-Za’farani telah menceritakan kepada kami, beliau berkata: Abdul Wahhab bin Abdul Majid telah menceritakan kepada kami. (Satu jalur sanad lain): Dan al-Husain bin Muhammad bin 'Ali telah mengkhabarkan kepada kami, beliau berkata: Ahmad bin Hasnuwaih telah mengkhabarkan kepada kami, beliau berkata: al-Husain bin Idris telah mengkhabarkan kepada kami, beliau berkata: Uthman bin Abi Syaibah telah menceritakan kepada kami, beliau berkata: Muhammad bin Maimun al-Za’farani telah menceritakan kepada kami; kesemua mereka meriwayatkan daripada Ja'far bin Muhammad. Dan Bisyr berkata: Ja'far telah menceritakan kepada kami. (Satu jalur sanad lain): Dan Muhammad bin Abil Tayyib telah mengkhabarkan kepada kami, beliau berkata: Muhammad bin 'Umar bin Musa al-Harithi telah mengkhabarkan kepada kami di Palestin, beliau berkata: Muhammad bin Ja'far bin Sahl telah menceritakan kepada kami, beliau berkata: 'Umar bin Syibah telah menceritakan kepada kami, beliau berkata: Yahya bin Sa'id telah menceritakan kepada kami, beliau berkata: Ja'far bin Muhammad telah menceritakan kepada kami, daripada bapanya, daripada Jabir, beliau berkata:

Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam biasanya berdiri dalam khutbahnya dengan memuji Allah dan menyanjung-Nya dengan apa yang Dia (Allah) berhak menerimanya, kemudian Baginda bersabda: (Sesiapa yang Allah beri petunjuk kepadanya, maka tidak ada sesiapa yang dapat menyesatkannya, dan sesiapa yang Dia sesatkan, maka tidak ada sesiapa yang dapat memberinya petunjuk. Sebenar-benar perkataan adalah Kitabullah (Al-Quran), dan sebaik-baik petunjuk adalah petunjuk Muhammad. Seburuk-buruk perkara adalah muhdathat (perkara yang diada-adakan dalam agama), dan setiap muhdathah...

Muhammad bin Hafsh al-Juwaini menceritakan kepada kami, Abu Hatim iaitu al-Razi menceritakan kepada kami, Adam bin Abi Iyas menceritakan kepada kami, Warqa’ bin Umar menceritakan kepada kami, daripada Jabir al-Ju’fi, daripada 'Amir al-Sya'bi, daripada Abdullah bin Thabit —khadam Nabi sallallahu 'alaihi wa sallam dan semoga Allah meredainya— beliau berkata:

Umar radhiyallahu 'anhu datang dengan membawa sebuah naskhah (lembaran tulisan), lalu beliau berkata: "Wahai Rasulullah, seorang lelaki daripada Bani Quraizah telah mengirimkan naskhah ini kepadaku, yang di dalamnya terdapat jawami' (ringkasan yang padat) daripada kitab Taurat, adakah perlu aku membacakannya kepada kamu?" Maka Umar radhiyallahu 'anhu pun mula membacakannya, manakala wajah Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam mula berubah (kerana marah).

Lalu aku (Abdullah bin Thabit) mencubit Umar dan berkata: "Semoga Allah mengubah wajahmu! Tidakkah kamu melihat wajah Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam sedang berubah?" Maka Umar pun mencampakkan naskhah tersebut dengan tangan kirinya dan berkata: "Aku reda Allah sebagai Tuhan, Islam sebagai agama, dan Muhammad sebagai Rasul." Beliau terus-menerus mengucapkannya sehingga wajah Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam kembali berseri (tenang).

Kemudian Baginda bersabda: (Demi Tuhan yang jiwa Muhammad berada di tangan-Nya, sekiranya Musa muncul di tengah-tengah kamu pada hari ini, kemudian kamu mengikutinya dan meninggalkan aku, nescaya kamu akan sesat. Sesungguhnya kamu adalah bahagianku daripada kalangan umat-umat, dan aku adalah bahagian kamu daripada kalangan para nabi). Diriwayatkan oleh Ahmad.